Zapraszamy na III Międzynarodową Konferencje Odrzańska Odporna Odra – Odbudowa ekosystemu rzeki w świetle Rozporządzenia UE o odbudowie zasobów przyrodniczych (NRL), która odbędzie we Wrocławiu nad Odrą, 9 czerwca 2026 w godz. 9:00 – 17:30. Prosimy rezerwować termin w swoich kalendarzach. Szczegółowy program i formularz zapisu, już wkrótce.
Katastrofa ekologiczna na Odrze w 2022 r., która doprowadziła do masowego śnięcia ryb i poważnego zaburzenia funkcjonowania ekosystemu rzecznego, stała się jednym z najpoważniejszych sygnałów ostrzegawczych dotyczących kondycji dużych rzek w Europie Środkowej. Pokazała, jak wrażliwe są przekształcone i osłabione systemy rzeczne oraz jak pilna jest potrzeba działań zwiększających ich odporność na presje środowiskowe, zmiany klimatu i nieprzewidywalne zdarzenia ekologiczne.
W czerwcu 2024 r., Unia Europejska przyjęła Rozporządzenie o odbudowie zasobów przyrodniczych (Nature Restoration Law – NRL), które wprowadza pierwsze w historii UE prawnie wiążące cele odbudowy zdegradowanych ekosystemów. Jest to odpowiedź na alarmujący stan europejskiej przyrody – obecnie ponad 80% siedlisk znajduje się w złym stanie, a postępująca degradacja ekosystemów wpływa nie tylko na bioróżnorodność, lecz także na bezpieczeństwo środowiskowe i gospodarcze. NRL wprowadza prawnie wiążące cele odbudowy przyrody, w tym przywracanie funkcjonowania rzek, mokradeł i innych kluczowych ekosystemów, aby odwrócić ten trend i zwiększyć odporność środowiska.
W tym kontekście Odra staje się szczególnie ważnym przykładem rzeki, dla której wdrażanie celów rozporządzenia – takich jak przywracanie naturalnych procesów, poprawa jakości wód czy odbudowa różnorodności biologicznej – może mieć kluczowe znaczenie dla zapobiegania podobnym kryzysom w przyszłości. Jednocześnie dla wielu instytucji, samorządów i użytkowników rzek wciąż pozostaje pytaniem, co w praktyce oznacza wdrażanie Nature Restoration Law i jakie konkretne działania może ono przynieść na poziomie zlewni i rzek. Dyskusja o Odrze staje się więc dobrą okazją, by przyjrzeć się temu bliżej – zrozumieć wyzwania, możliwości i kierunki zmian, które w najbliższych latach mogą kształtować przyszłość tej rzeki.
Konferencja „Czas na Odrę” to międzynarodowe wydarzenie polsko-czesko-niemieckie dotyczące Odry, z udziałem zaproszonych gości z Czech, Polski i Niemiec oraz instytucji Unii Europejskiej. Jest to trzecia edycja konferencji realizowanej w cyklu co dwa lata. Spotkanie tworzy przestrzeń do wymiany informacji, debaty i wspólnego planowania działań dla rzeki Odry w ujęciu transgranicznym.
W roku 2026 konferencja koncentruje się na praktycznych działaniach służących odtworzeniu potencjału przyrodniczego doliny i dorzecza Odry oraz wzmacnianiu odporności ekosystemu Odry na zmianę klimatu (w tym susz i powodzi). Uwagę koncentrujemy głównie na roli swobodnie płynących rzek jako warunku odnowy naturalnego środowiska oraz poprawy bezpieczeństwa. Konferencja ma również za cel budowanie mostów pomiędzy naukowcami, profesjonalistami, decydentami i społeczeństwem obywatelskim poprzez wymianę dobrych praktyk, identyfikację przeszkód oraz wskazanie priorytetów i kierunków międzynarodowej współpracy PL–CZ–DE.
Konferencja odbędzie się 9 czerwca 2026 roku, w godzinach 9:30 – 17:30. W programie m.in:
Wyzwania dla ekosystemu Odry – aktualny Raport Instytutu Ekologii Słodkowodnej i Rybołówstwa Śródlądowego (IGB) o stanie Odry po katastrofie ekologicznej.
Czym są rzeki o swobodnym przepływie – dlaczego są ważne dla odbudowy przyrody w Europie i kiedy rzekę lub jej odcinek można uznać za swobodnie płynący w świetle Nature Restoration Law? Jakie działania – poza usuwaniem barier – są potrzebne, aby osiągnąć ten cel?
Prace nad krajowymi planami odbudowy zasobów przyrodniczych w Polsce, Niemczech i Czechach i co to znaczy dla dorzecza Odry– aktualny stan zaawansowania prac nad Krajowymi Planami Odbudowy Zasobów Przyrodniczych, perspektywy i wyzwania ich wdrażania w dorzeczu Odry
Swobodnie płynące rzeki w polityce europejskiej – synergie Nature Restoration Law z innymi instrumentami UE oraz wyzwania współpracy międzynarodowej w dorzeczu Odry.
Przykłady dobrych praktyk istotnych w planowaniu i wdrażaniu celów NRL dla rzek – od planowania do realizacji w terenie
Konferencję zakończy dyskusja z udziałem ekspertów nt. jak przełożyć prawo na realną renaturyzację w terenie? jak rozwijać współudział i akceptację społeczności lokalnych dla swobodnie płynących rzek w kontekście wyzwania odbudowy zasobów przyrodniczych Europy (CZ, PL, DE).
Do udziału zaproszeni zostaną przedstawiciele instytucji i organizacji zajmujących się ochroną przyrody, zarządzaniem gospodarką wodną, planowaniem przestrzennym, adaptacją do zmiany klimatu z Czech, Polski i Niemiec. W debacie przewidujemy udział ekspertów, zarządców wód, planistów, samorządowców, przyrodników, użytkowników wód, organizacji społecznych i aktywistów.
Na konferencji zapewnione będzie tłumaczenie symultaniczne w językach: polskim / czeskim / niemieckim
Konferencję realizuje Fundacja EkoRozwoju we współpracy ze stowarzyszeniem Arnika z Czech oraz BUND z Niemiec przy dofinansowaniu z projektu „Wzmocnienie międzynarodowej współpracy i partycypacji społecznej w ochronie rzeki Odry” (Strengthening of international cooperation and civil participation in protection of the Oder River) realizowanego ze środków Federalnego Ministerstwa Środowiska Niemiec (BMUKN) w ramach programu EURENI (European Environment Initiative).
